Direkter Kontakt, heute bis 22:00

De traditionele Māori dans

Leer alles over de haka

De Māori, de oorspronkelijke bewoners van Nieuw-Zeeland, leefden al eeuwenlang op deze eilanden toen de eerste Europeanen arriveerden. Vooral op het Noordereiland is hun cultuur nog altijd sterk aanwezig. Omdat de Māori lange tijd geen schrift hadden, werden verhalen, geschiedenis en tradities mondeling én via kunst doorgegeven. De bekendste dans is de haka: een dans vol expressie. Met hun energieke bewegingen, zang en ritmisch stampen vertellen de dansers een verhaal van trots, kracht en verbondenheid.

Maori-Männer tanzen einen Haka mit Holzpaddeln

Wat is de haka ?

De tong wordt uitgestoken, imponerende kreten komen voorbij, de handen worden op de benen geslagen en het oogwit wordt zoveel mogelijk laten zien. In de video kunt u de haka in actie zien. Tekst wordt niet gezongen, het zijn schreeuwende kreten.

Als we het hebben over vormen van kunst en de cultuur van de Māori, kan de haka niet ontbreken. Van oorsprong is de haka een dansritueel, waarmee de Māori met bewegingen en gebaren de kracht van de goden naar beneden probeert te trekken. Met deze kracht proberen zij indruk te maken op de vijand en deze weg te jagen. Vroeger werd dit voornamelijk gedaan tussen de stammen, of zoals ze in Māori zeggen, tussen de iwi’s. Maar de haka vond ook plaats van de Māori naar de Europeanen. Inmiddels wordt de haka tijdens verschillende gelegenheden gedanst, zoals een welkomstdans voor toeristen of als een familielid aankomt op het vliegveld.

De vrouwelijke Māori danst de haka niet. Zij hebben hun eigen dans, namelijk de poi. Deze dans is veel sierlijker dan de haka. Een poi is een soort bal aan een touwtje die de vrouwen tijdens de dans rondzwaaien.

Neuseeländische Rugby-Mannschaft führt Haka auf
Nz maori man tattoos jimmy nelson discoverpage culture history

Ka Mate: de bekendste haka

De haka wordt ook gedanst als het nationale rugbyteam van Nieuw-Zeeland, de All Blacks, een wedstrijd heeft. Zij dansen de haka na het volkslied als een sportieve bedreiging voor de tegenstander. De haka van het rugbyteam is voor veel mensen de eerste kennismaking met de Māori-dans. De Ka Mate is de bekendste haka.

De oorsprong van deze haka gaat echter veel verder terug, naar het begin van de negentiende eeuw. Rond 1820 sloeg de Māori-leider Te Rauparaha op de vlucht voor een vijandige stam. Tijdens zijn ontsnapping riep hij steeds: ‘Ka Mate, Ka Mate’ wat betekent ‘ik sterf, ik sterf’. Uiteindelijk vond hij onderdak bij een bevriende stam, waarvan de leider hem verborgen hield. Toen Te Rauparaha besefte dat hij veilig was, veranderden zijn woorden in ‘Ka Ora, Ka Ora’: ‘ik leef, ik leef’.

Uit dankbaarheid eerde hij zijn redder met de woorden: ‘Dit is de harige man die de zon terugbracht, zodat zij weer kon schijnen.’ In het Māori wordt dit als volgt gezegd: ‘Tēnei te tangata pūhuruhuru nāna nei i tiki mai whakawhiti te rā.’ En dan nu de uitdaging: lukt het u om deze zin vloeiend uit te spreken?